Niski poziom opadów i rekordowo wysokie temperatury doprowadziły do kryzysu hydrologicznego, który alarmuje o konieczności zwrócenia szczególnej uwagi na ryzyko suszy w zarządzaniu biznesem i działalnością gospodarczą. Susza staje się obecnie stałym elementem scenariuszy ryzyka i katastrof, które regularnie opracowujemy z naszymi klientami w celu zwiększenia ich odporności i zdolności adaptacyjnych.
Susza jako źródło realnych strat gospodarczych – skala problemu dla firm
Susza to nie tylko problem środowiskowy, ale ogromne wyzwanie dla stabilności ekonomicznej. Europejski Bank Centralny szacuje, że niedobory wody mogą spowodować spadek produkcji gospodarczej w Unii Europejskiej nawet o 15%, co oznacza istotne zagrożenie dla wielu sektorów, w tym rolnictwa, przemysłu wytwórczego, budownictwa, energetyki i górnictwa. Straty finansowe wynikające z przestojów produkcyjnych, wzrostu kosztów operacyjnych i piętrzących się niedoborów surowców mogą przybrać skalę kryzysu. Wzrost cen żywności i energii, a także utrudniony dostęp do zasobów wodnych stawia przed firmami konieczność przewartościowania strategii zarządzania ryzykiem.
Konsekwencje suszy dla działalności biznesowej – na co zwrócić uwagę?
Przerwy w produkcji i łańcuchu dostaw
Firmy działające w branżach silnie zależnych od wody doświadczają spadku wydajności i ryzyka przerw w produkcji, co przekłada się na opóźnienia i braki na rynku. Szczególnie dotknięte są sektory rolne i spożywcze, gdzie deficyty surowców mogą prowadzić do utraty klientów i rynków.
Ryzyko finansowe i stabilność kredytowa
Niedobory wody mogą osłabić kondycję finansową przedsiębiorstw – wzrasta ryzyko niespłacania zobowiązań kredytowych, co przekłada się na zwiększoną ekspozycję banków w sektorach wysoko wrażliwych na suszę oraz wyższe koszty ubezpieczeń.
Wpływ na cenę i dostępność surowców
Podwyższone koszty surowców – szczególnie energii i materiałów rolnych – zwiększają inflację oraz zmniejszają marże zysku przedsiębiorstw, które muszą zmierzyć się z presją cenową od dostawców i klientów.
Ryzyko reputacyjne i oczekiwania ESG
Brak przygotowania na skutki suszy może negatywnie wpłynąć na wizerunek firmy w oczach klientów, inwestorów i regulatorów, którzy coraz mocniej akcentują znaczenie zarządzania ryzykiem klimatycznym jako elementu dobrej praktyki biznesowej i odpowiedzialności społecznej.
Zalecenia dla firm w zarządzaniu ryzykiem związanym z suszą
- Integracja ryzyka klimatycznego w systemach zarządzania: Włączenie zagrożeń związanych z suszą do procesów identyfikacji, oceny i monitorowania ryzyka oraz raportowania ESG jest fundamentem świadomego i skutecznego zarządzania.
- Tworzenie zaawansowanych scenariuszy katastrof i modeli stresowych: Stworzenie szczegółowych scenariuszy, które uwzględniają różne scenariusze nasilonych susz oraz ich ekonomiczne skutki, umożliwia lepsze przygotowanie zasobów i reakcji operacyjnych.
- Inwestycje w infrastrukturę wodną i rozwiązania adaptacyjne: Rozważanie wdrożenia strategii oszczędzania, retencji oraz recyklingu wody stanowi warunek ciągłości działania i minimalizacji negatywnych skutków.
- Współpraca z ekspertami i instytucjami: Korzystanie z nowych ram analitycznych, takich jak Nature Value at Risk (NVaR) opracowanych przez Europejski Bank Centralny, pozwala na dokładną ocenę ryzyka dla poszczególnych sektorów i lokalizacji, wspomagając podejmowanie decyzji.
- Ciągłe monitorowanie i transparentna komunikacja: Regularne analizowanie statusu ryzyka oraz jasna i rzetelna komunikacja z interesariuszami buduje zaufanie oraz pozwala na szybkie korygowanie działań zaradczych.
Nieoczywiste branże dotknięte suszą w 2025 roku i ich specyficzne wyzwania
Przemysł tekstylny i odzieżowy
Susza ogranicza dostęp do surowców naturalnych, takich jak bawełna, len czy jedwab. To prowadzi do wzrostu cen surowców i zakłóceń w produkcji, wpływając na łańcuchy dostaw i końcowe koszty produkcji.
Przemysł chemiczny i farmaceutyczny
Woda jest kluczowa w procesach produkcyjnych — jako rozpuszczalnik, chłodziwo czy składnik. Niedobory wody powodują wzrost kosztów operacyjnych i ograniczenia produkcyjne, co może mieć duży wpływ na dostępność leków i specjalistycznych chemikaliów.
Transport rzeczny i logistyka
Susza wpływa na obniżenie poziomu rzek, które są krytyczne dla transportu towarów. Ograniczona przepustowość wód śródlądowych prowadzi do opóźnień, konieczności zmiany tras na droższe lub mniej ekologiczne, co zwiększa koszty i ryzyko przerw w dostawach.
Sektor turystyczny i rekreacyjny
Regiony zależne od atrakcji wodnych (jeziora, rzeki, baseny) odczuwają spadek atrakcyjności turystycznej. Susza obniża komfort wypoczynku, zagraża parkowej i miejskiej zieleni, co przekłada się na spadek napływu turystów i dochodów lokalnych firm.
Górnictwo
Procesy wydobywcze wymagają znacznych ilości wody do chłodzenia i separacji minerałów. Susza ogranicza dostęp do wody, powodując ograniczenia operacyjne, przestoje oraz wzrost kosztów produkcji.
Budownictwo
Niedobory wody utrudniają realizację projektów budowlanych — woda jest konieczna m.in. do przygotowania betonu i zapewnienia właściwych warunków pracy przy wysokich temperaturach. Susza może opóźniać terminy inwestycji oraz podnosić koszty.
Data center i sektor IT
Chłodzenie serwerów wymaga znaczących zasobów wodnych. W obszarach dotkniętych suszą firmy mogą być zmuszone do ograniczania działalności lub przenoszenia centrów danych, co podnosi koszty i komplikuje planowanie ciągłości działania.
Rolnictwo miejskie i miejskie tereny zielone
Susza ogranicza dostęp do wody dla upraw w miastach oraz pielęgnacji zieleni miejskiej, co wpływa na produkcję żywności lokalnej oraz komfort życia mieszkańców.
Susza to nie tylko problem rolników czy dostawców żywności, ale zjawisko o szerokim oddziaływaniu na wiele gałęzi przemysłu i usług, które nie zawsze są jednoznacznie kojarzone z ryzykiem wodnym. Kompleksowe podejście do analizy i zarządzania ryzykiem suszy jest dziś obowiązkiem firm pragnących zachować odporność i przewagę konkurencyjną w coraz bardziej wymagającym środowisku.
Klucz do bezpieczeństwa biznesu w obliczu suszy
Susza w 2025 roku to gwałtownie narastające ryzyko, które może poważnie zaburzyć działalność gospodarczą na wielu rynkach. Firmy, które włączą zarządzanie ryzykiem suszy do swoich strategii oraz wykorzystają zaawansowane analizy i narzędzia, zdobędą przewagę konkurencyjną oraz ograniczą potencjalne szkody operacyjne i finansowe. Przygotowanie na to wyzwanie to dziś obowiązek, a nie wybór.
Zapraszamy do współpracy przy opracowywaniu kompleksowych planów zarządzania ryzykiem klimatycznym, które zapewnią odporność i stabilność biznesu w obliczu coraz częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych.